از آنها به ثقلان براى ارزش و وزن آنها است نسبت بموجودات ديگر زمين ، و گفته‌اند براى سنگينى آنها بر زمين در زندگى و مردگى كه خدا فرموده « و بر آرد زمين اثقالش را » يعنى مرده كه در آنست . « أَنْ تَنْفُذُوا » اگر توانيد بگريزيد از مرگ و بيرون رويد از اطراف آسمانها و زمين ، و نتوانيد جز با سلطنت و هر جا رو كنيد ملك من است و من شما را بميرانم ، مگر اينكه من براى شما جاى ديگر فراهم كنم و شما را از محيط آسمانها و زمين برآورم . « لَمْ يَطْمِثْهُنَّ » يعنى به خون نكشيده و بكارت آنها را بر نداشته پيش از آنها كسى و دوشيزه‌اند چون در بهشت آفريده شدند ، و بر اين قول آنان از زنان بهشتند ، و گفته‌اند زنان دوشيزه دنيا باشند ، و اين تعبير دلالت دارد كه پرى هم مانند آدمى جماع مىكند ، زجاج گفته : و ضمرة بن حبيب گفته : اين دليل است كه پرى هم ثواب دارد و همسران بهشتى و زنان آدمى از مردان آدميند ، و جنيات از جن باشند . بلخى گفته : مقصود اينست كه آنچه را خدا بمؤمنان آدمى داده از حوريه‌ها آدمى آنها را نگاده و آنچه بمؤمنان جن دهد جنى به آنها دست نزده - پايان - ( 9 : 208 مجمع البيان ) رازى در تفسير « فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ » گفته : خطاب بآدمى و پرى است يا مرد و زن يا تكرار براى تاكيد است ، يا مقصود تعميم است چون عموم دو قسم دارد حاضر و غير حاضر ، سياه و غير سياه ، سفيد ناسفيد و همچنين يا مقصود دل است و زبان چون تكذيب گاهى به اين باشد و گاه به آن يا تكذيب بدليل شرعى و عقلى و ظاهر همان آدمى و پريست بقرينه « سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ » و قول او « يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ » و قول او « خَلَقَ الْإِنْسانَ ، خَلَقَ الْجَانَّ » ( تفسير كبير 29 : 94 و 95 با اختصار مصنف ) . و در باره : لَمْ يَطْمِثْهُنَّ تا آخر گفته : ذكر جن چه سودى دارد با اينكه جماع